Eusko Jaurlaritza - Gobierno Vasco

Ingurumen eta Lurralde Antolamendu Saila

euskadi.net

Hasiera

Hemen zaude:
  1. Hasiera
  2.  
  3. Ingurumena
  4.  
  5. Ingurumen-hezkuntza
  6.  
  7. Aztertu
  8.  
  9. Azterkosta

WAI-A

Petroleo eta olioak
 
Kadagua

 

Petrolio eta olioek sortutako kutsadurak duen garrantzia ikusita AZTERKOSTAk atal berezia eskaini dio kutsadura mota horrek eragindako kostalde guneak identifikatzeari. Halaber, aurkitutako petrolioaren ezaugarriak analizatu dira, eta horren jatorria zehazten saiatu da.
Oro har, Euskal Autonomia Erkidegoko kostaldean portuetan eta portu inguruetan agertzen da arazo hori; izan ere, maiz aurkitzen baitira gasolio eta olio orbanak uretan eta galipot pilotatxoak hondartzetan.

Emaitzak:
2005
2004
2003
2002
2001
2000

Kutsaduraren jatorria

Portua

Mende honetan petrolioa industria, ibilgailu eta abarrentzako iturri energetiko nagusi bihurtu da. Ekialde Ertaineko eta Ertamerika eta Hegoamerikako zenbait herrialderen diru sarrera iturri nagusia petrolioa da. Leku horietan petrolioa atera eta petroliontzi handietan garraiatzen dute planetaren bazter guztietara.
Petrolioa ateratzen den lekuetan edo garraiatzen den bitartean, batzuetan -zoritxarrez behar baino gehiagotan- petrolio ihesak gertatzen dira: marea beltzak. Marea beltz horiek itsasoan isurtzen den petrolioaren %13 osatzen dute, eta batzuetan izugarrizko hondamen ekologikoak eragiten dituzte.

Petroliontziek izandako istripurik ezagunenetakoak bi hauexek dira: "Torrey Canyon" ontziak 1970ean Mantxako kanalean izandakoa eta "Exxon Valdez" ontziak 1989an Alaskako kostaldearen aurrean hondoa jo eta itsasora 40 milioi litro petrolio isuri zituenekoa.
Itsasora isurtzen den petrolioaren %32 itsasontzien erregai ontziak garbitzerakoan sortzen da. Garbiketa horietan petrolio kopuru txikiagoa isurtzen bada ere, kostaldeko puntu zehatzetan ingurugiro arazoak sor ditzake. Euskal Herriko porturik gehienetan badira itsasontzien olioa jasotzeko edukiontzi bereziak, olioa itsasora isur ez dadin.

Hondakin koipetsu hori beste jatorri batzuetatik ere sor daiteke: industriak, etxeak eta ostalaritzako establezimenduak. Industrietan olioa, oro har, lubrifikatzeko erabiltzen da. Etxeetan eta ostalaritzan, berriz, olioa janaria prestatzeko erabili ondoren hustubideetatik isurtzen da. Horrelako isurketarik ez gertatzeko erabilitako olioa jasotzen duten zerbitzuak daude, gero eta gehiago gainera. Olio hori birziklatu eta berriro erabiltzen da: olio minerala industrian erabiltzen da berriro, eta janaria prestatzeko olioa, berriz, kosmetikoak, xaboiak, animalientzako pentsuak eta abar egiteko erabiltzen da.
Itsasora iristen den petrolioaren %46 jatorriz lurrekoa dela uste da. Hain zuzen ere, ibaiek eta haizeak, kotxeek, makina astunek edo berogailuek sortutako petrolio hondakinak itsasoraino garraiatzen dituzte. Beste %8 petrolio plataformetatik isurtzen da edo itsasora era naturalean iristen da.

 

Emaitzak:
2005
2004
2003
2002
2001
2000

Itsasoko bizitzarentzako kalteak

pinguino

Isurketa gertatu ondoren haizeak, mareek eta itsaslasterrek petrolioa edo olioa sorburutik urrutira eramaten dute, eta horrela arazoa eta horren ondorioak hedatu egiten dira. Horrelako isurketen ondorioak itsasoko hegazti eta ugaztunek jasaten dituzte lehenik. Izan ere, ilean edo lumetan itsasten zaien petrolioa kentzen saiatzen dira eta horrek intoxikazio larriak eragiten dizkie, eta hil egiten dira.
Hala ere, marea beltzen arrisku nagusia ur azalean sortzen den geruza koipetsuak dakar, geruza horrek ez baitio uzten argiari igarotzen, eta ezta itsasoaren eta atmosferaren arteko gas trukea normalki egiten ere. Itsasoko sare trofikoa osatzen duten izakien arteko harremana estua da, eta hori dela-eta, marea beltzek eragindako arazoa berehala zabaltzen da. Horrela, bada, ur azaleko arazo soila zena hedatu egiten da.
Marea beltzei aurre egiteko lehenengo orbana isolatu egin behar da eta hori hainbat produkturekin tratatu. Horretarako, askotan detergenteak erabiltzen dira. Egia da detergenteek petrolioa disolbatzen dutela, baina detergenteekin batera itsasoan beste substantzia batzuk ere sartzen dira (nitratoak eta fosfatoak) eta, horren ondorioz, beste kutsadura arazo batzuk sortzen dira. Gainera, petrolio orbana hausten denean, petrolioa hondora joaten da eta itsas hondoetan itsasten da. Horren ondorioz hondoetako flora eta fauna hondatu egiten da. Gaur egun mikroorganismo batzuekin esperimentuak egiten ari dira, hain zuzen ere petrolioa liseritzen duten mikroorganismoekin, izan ere euren janari den petrolioa desagertzen denean eurak ere desagertu egiten baitira.

Informazio osagarria

Azken eguneratzea: 2006/12/21