Lurzoruak bere historia ebolutiboaren arrastoak gordetzen ditu, bai eta gizakiak lurzoruan izan dituen eraginen arrastoak ere. Naturaren eta kulturaren artxibo historikoa da eta, beraz, kontserbatzea ezinbestekoa da.

Euskal Autonomia Erkidegoan arrasta arkeologiko ugari daude; kultura-ondare horrek aurreko garaietako bizimoduari buruz datu ugari ezagutzeko aukera ematen digu, eta gure inguruneak jasan duen prozesu ebolutiboa ulertzen laguntzen digu. Hasi Euskal Herriko lehen biztanleek Paleolitikoan leize-talde txiki batean (Ekain Gipuzkoan eta Santimamiñe Bizkaian, besteak beste) egindako haitzuloetako artetik, eta oraindik asko ez dela, mende hasierako fabrika zaharretan utzitako arrastoetara, lurzorua iragandako denboraren lekuko isila da.